Alkoholomierz (hydrometr)

Zdaję sobie sprawę, że większość początkujących wytwórców wina nie interesuje dokładny pomiar zawartości alkoholu. Ale są tacy, którzy dążą do uzyskania trunku idealnej jakości i właśnie im poświęcam ten artykuł.

Alkoholomierz (hydrometr) jest bardzo prosty w użyciu. Służy do pomiaru gęstości płynu, określenia słodyczy trunku oraz -jeśli użyjemy go na początku i na końcu fermentacji – zawartości alkoholu w winie. Jest to szklana rurka zakończona na dole bańką. Na rurce zaznaczona jest podziałka od 990 do 1170. Liczby te określają ciężar właściwy (gęstość) płynu. Jeśli areometr umieścimy w menzurce napełnionej wodą, skala pokaże liczbę 1000 odpowiadającą ciężarowi właściwemu wody. Jeśli do wody dolejemy alkoholu, podziałka wskaże na mniejszą gęstość cieczy, a kiedy dodamy cukru – na większą (o ilość dodanego cukru). Wobec tego dokonując pomiaru moszczu tuż przed fermentacją, uzyskamy wskazanie całkowitej zawartości cukru – zarówno naturalnego (z owoców), jak i dodanego.

Aby uzyskać dokładny pomiar, temperatura płynu powinna wynosić 15,5°C. Po umieszczeniu alkoholomierza w cieczy należy wprawić go w ruch wirowy, aby pozbyć się cząsteczek powietrza, które mogły osiąść na jego powierzchni. Pomiaru dokonujemy również pod koniec fermentacji. Liczbę z drugiego pomiaru odejmujemy od liczby z pierwszego pomiaru. Różnica stanowi wskazanie spadku ciężaru właściwego trunku. Wynik odejmowania dzielimy przez 7,36, aby uzyskać liczbę określającą moc wina (w procentach). Następnie otrzymaną liczbę mnożymy przez 7, a iloczyn dzielimy przez 4, uzyskując stopień zawartości czystego alkoholu w winie. Prześledźmy to na przykładzie:

Pierwszy odczyt 1086
Ostatni odczyt 998
Spadek 88

88 : 7,36 = 11,96%
(11,96% x 7): 4 = 20,93 czystego spirytusu

Dzięki umiejętności określania zawartości alkoholu w winie można bez trudu produkować różne rodzaje win – od stołowych po deserowe i aperitify. Uzyskamy pewność, że każde z nich zawiera odpowiednią ilość cukru.

W niektórych przepisach zaleca się czasami dodawanie tylko części cukru podczas fermentacji. Oczywiście w takich przypadkach pierwszy odczyt z areometru nie wykaże całkowitej zawartości cukru. Ten problem można łatwo rozwiązać: pierwszego pomiaru dokonujemy przed dodaniem cukru, a następnego – natychmiast po jego dodaniu, po czym sumujemy oba wyniki.

Producenci win nie zawsze podają zawartość czystego spirytusu na etykiecie, a jeśli nawet, wartości te mogą się bardzo różnić. Moc procentowa różnych rodzajów win przedstawia się następująco:

Wina stołowe – 10-12,5%, z wyjątkiem Sauternes, którego moc może osiągać 14%; wina niemieckie oraz różowe są z reguły najsłabsze.

Aperitify – 12,5-16%, w zależności od gatunku.

Wina deserowe – 16% i więcej.

Jak wykazać moc w procentach i zawartość czystego spirytusu, odczytując spadek ciężaru właściwego.

Jednak w każdym przypadku wino powinno pracować aż do zużycia całego cukru i dojrzewać do uzyskania pożądanego rezultatu. Wina wytrawne dojrzewają lepiej niż słodkie, zwłaszcza w gąsiorze. Kiedy wino osiąga dojrzałość, możemy przed dodaniem cukru rozpuścić w nim tabletkę stabilizującą (do nabycia w sklepach winiarskich). Zapobiegnie ona ponownej fermentacji i zepsuciu się wina. Przed zlaniem trunku do butelek zostawiamy go jeszcze na kilka dni w gąsiorze.

Końcowe odczyty ciężaru właściwego powinny wyglądać następująco:

Dla win wytrawnych – poniżej 1000 g/cm3, (ok. 990 g/cm3)

Dla win średnich – 1000-1008 g/cm3

Dla win słodkich -ponad 1008-1018 g/cm3; Sauternes może mieć nawet 1030 g/cm3 (przy tak dużej zawartości cukru należy dodać trochę kwasu, bo wino może okazać się zbyt słodkie).

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *